Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

Stopy miedzi z cyną – brązy

1.1.2008, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Brązy to stopy miedzi z głównym składnikiem (więcej niż 2%), którym może być cyna, beryl, aluminium, krzem, kobalt, ołów, antymon, mangan itp., oprócz cynku i niklu. W zależności od głównego składnika przyjmują odpowiednie nazwy brązów: cynowych, berylowych, aluminiowych, krzemowych, manganowych, ołowiowych, itd. Dzielą się na brązy odlewnicze i do przeróbki plastycznej. Norma PN-EN 1982:2002, która zastępuje nieaktualną normę PN-91/H-87026, wyszczególnia skład chemiczny i własności mechaniczne brązów odlewniczych: B10, B101, B102, B1010, B815, B555, B476, B520, BA93, BA1032, BA1044, BK331, (tab. 3.4.5.4./1).

Tablica 3.4.5.4./1. Skład chemiczny i własności mechaniczne odlewów piaskowych z brązów odlewniczych) wg PN-EN 1982:2002 (wartości minimalne).

Dane zawierające minimalne wartości podstawowych własności mechanicznych stopów odlewniczych miedzi z cyną (gąski i odlewy) według PN-EN 1982:2002 podano w tab. 3.4.5.4./2. Znak stopu odlewniczego może być uzupełniony symbolem rodzaju procesu odlewniczego, który ma następujące znaczenie: GS – odlewanie w formach piaskowych GM – odlewanie w kokilach, GZ – odlewanie w procesie ciągłym, GP – odlewanie pod ciśnieniem. Na przykład w symbolu oznaczenia stopu miedzi z aluminium (brązu aluminiowego) CuAl11Fe6Ni6-C-GM litery na końcu symbolu oddzielone poziomą kreską oznaczają: C – odlew, GM – odlewanie w kokilach.

Główne zastosowanie brązów odlewniczych to produkcja części maszyn silnie obciążonych, takich jak: łożyska ślizgowe, panewki, napędy, osprzęt i aparatura silników i pojazdów, zwłaszcza części maszyn i urządzeń narażonych na korozję i ścieranie w przemyśle okrętowym (śruby okrętowe), lotniczym, chemicznym itp. Struktura brązów zawierających ponad 10% Sn, charakteryzująca się rozmieszczeniem twardych kryształów w miękkiej osnowie powoduje, że są one jednymi z najlepszych materiałów odpornych na zużycie ścierne. Twarde kryształy zapewniają odporność na ścieranie, a miękkie podłoże dopasowuje się do części współpracującej i zapewnia równomierność nacisków. Przestrzenie pomiędzy miękką osnową a twardymi kryształami mogą mieścić olej smarny.

Tablica 3.4.5.4./2. Własności mechaniczne stopów odlewniczych miedzi z cyną (gąski i odlewy) wg PN-EN 1982:2002 (wartości minimalne).

Dotychczasowa norma PN-92/H-87050 ujmuje gatunki brązów cynowych przerabianych plastycznie: B2 (CuSn2), B4 (CuSn4), B6 (CuAl8Fe), B8, B443 (CuSn4Pb4Zn3). Pierwszy gatunek ujmuje obecnie norma PN-EN 12451:2002, trzy ostatnie – norma PN-EN 12420:2002. Natomiast norma PN-92/H-87051 dotyczy gatunków brązów aluminiowych do przeróbki plastycznej: BA5, BA8, BA83, BA1032 (CuAl10Fe3Mn2) i BA1054 (CuAl10Ni5Fe4); dwa ostatnie gatunki ujmuje aktualna norma PN-EN 12163:2002. Określone gatunki brązów aluminiowych należą jednocześnie do brązów odlewniczych i przerabianych plastycznie. Brązy aluminiowe

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.