Pełny artykuł dostępny dla abonentów!

Części maszyn

1.4.2008, , Źródło: Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o.

Wiele części maszyn występuje wielokrotnie w projektowanych konstrukcjach. By uniknąć każdorazowego projektowania i liczenia danej części maszyn, jak również ułatwić wykonanie, opracowane zostały normy zawierające poszczególne części maszyn w zakresie najczęściej występujących wielkości. Poniżej przedstawione są rysunki i dane dotyczące wybranych części maszyn.

Normalne długości rękojeści l = 40, 50, 63, 80, 100, 125, 160, 200, 250.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Twardość – 30–35 HRC.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana „dxl lub mxl” norma, np. Rękojeść trzpieniowa wciskana A 8 x 100 PN-85/M-56159 lub PLBa A 8 x 100 PN-85/M-56159.

Tablica 5.2./2. Rękojeści czteroramienne PLBc.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H- 84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 35.

Twardość – 38–45 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana „M lub k” norma, np. rękojeść czteroramienna A M16 PN-58/M-61280 lub PLBc A M16 PN-58/M-61280.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Twardość – 30–35 HRC.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” dxl norma lub symbol „dxl lub mxl” norma, np. Rękojeść przestawna 10 x 100 PN-85/M-56159 lub PLBe 10 x 100 PN-85/M-56159.

Materiał: odmiana A – żeliwo,
odmiana B – stopy cynku,
odmiana C – tworzywa sztuczne, tulejka ze stali lub ze stopu cynku.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana d norma, np. Rękojeść gwiazdowa A 40 BN-77/4423-14.

Odmiany rękojeści: A – prosta z otworem walcowym gładkim,
B – odgięta z otworem walcowym gładkim,
C – prosta z otworem walcowym gwintowanym,
D – odgięta z otworem walcowym gwintowanym,
E – prosta z otworem kwadratowym,
F – odgięta z otworem kwadratowym.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna.
Oznaczenia – odmiana d norma, np. A 28 „norma”.

Normalne długości wkrętów: 32, 40, 50, 63, 80, 100, 125, 160, 200.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm > 710MPa, np. stal 45.
Twardość – 38–45 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” D norma, np. podkładka podwieszona 10,5 BN- 77/4423-17 lub PLPg 10,5 BN-77/4423-17.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm > 710MPa, np. stal 45.
Czop hartowany, twardość – 40–45 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” dxl klasa norma, np. śruba dociskowa z przetyczką stałą i czopem soczewkowym M12 x 80 22H PN-M-61264 lub 851 11 M12 x 80 22H PN-M-61264.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Twardość – czop hartowany 40–45 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” dxl norma, np. Śruba dociskowa z przetyczką stałą i czopem soczewkowym M12 x 80 PN-64/M-61205 lub PLDc M12 x 80 PN- 64/M-51205.

Pozostałe wymiary wg tabeli 4–27.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Twardość – czop hartowany 40–45 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” mxl norma, np. Śruba dociskowa z rękojeścią przestawną i czopem soczewkowym M12 x 60 PN-64/M-61205 lub PLDu M12 x 60 PN-64/M-51205.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Łeb ulepszony cieplnie.
Twardość – 35–40 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” mxl norma, np. śruba do podkładek stożkowych M10 x 80 BN-77/4423-17 lub PLDh M10 x 80 BN-77/4423-17.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Łeb ulepszony cieplnie.
Twardość – 35–40 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02. Oznaczenia – „nazwa lub symbol” mxl norma, np. Śruba oczkowa M10 x 80 BN- 77/4423-17 lub PLDh M10 x 80 BN-77/4423-17.

Normalne długości l: 25, (28), 30, (32), 35, (38), 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90, (95), 100, (105), 110, (115), 120, (125), 130, 140,150, 160, 170, 180, 190, 200, 220, 240, 260 mm.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Łeb ulepszony cieplnie.
Twardość – 35-40 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Śruby z łbem zwykłym wg normy PN-74/M-82101, zaś z łbem pomniejszonym – wg normy PN-74/M-82241.
Oznaczenia – nazwa mxl norma, np. Śruba z łbem sześciokątnym M10 x 80 PN- 74/M-82101.

Normalne długości l: 10, 12, 14, 16, (18), 20, (22), 25, (28), 30, (32), 35, (38), 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90, (95), 100, (105), 110, (115), 120, (125), 130, 140,150, 160, 170, 180 mm.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Łeb ulepszony cieplnie.
Twardość – 35–40 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – nazwa mxl norma, np. Śruba z łbem walcowym M10 x 80 PN-74/M- 82302.

Normalne długości śrub wieńcowych z łbem kwadratowym l: 16, 18, 20, (22), 25, (28), 32, 36, 40, 45, 50, 55, 60, 70, 80, 90, 100, 110, mm.
Normalne długości śrub z łbem kwadratowym wieńcowym l: 16, (18), 20, (22), 25, (28), 30, 35, 40, 45, 50, 60, 70, 80, 90, 100 mm.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Łeb ulepszony cieplnie.
Twardość – 36–42 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Śruby wieńcowe z łbem kwadratowym wg normy PN-62/M-82301, zaś śruby z łbem kwadratowym wieńcowym – wg normy PN-74/M-82308.
Oznaczenia – nazwa mxl norma, np. Śruba z łbem sześciokątnym M10 x 80 PN- 74/M-82101.

Tablica 5.2./15. Końcówki oczkowe PLRk.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Twardość – 30–35 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” S x l norma, np. Końcówka oczkowa 12 x 30 PN-83/M-61233 lub PLRk 12 x 30 PN- 83/M-61233.

Tablica 5.2./16. Śruby dwustronne dokładne o długości części wkręcanej 1,25d.

Długości normalne: 18, 20, 22, 25, 28, 30, 35, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100, (105), 110, (115), 120, 130, 140, 150, 160, 170, 180, 190, 200, 210, 220 mm.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Twardość – 35–45 HRC.
Wykonanie – obróbka powierzchniowa – oksydowanie.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” dxl norma, np. Śruba dwustronna dokładna M12 x 40 PN-60/M-82131 lub M12 x 40 PN-60/M-82131.

Tablica 5.2./17. Śruby dwustronne z płaskami PMEt.

Normalne długości śrub l: 50, 63, 80, 100, 125,160, 200, 250, 315, 400, 500.
Normalne długości gwintu l1: 20, 30 ,45, 63, 75, 100,125,160, 200, 250, 315.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 710MPa, np. stal 45.
Własności mechaniczne powinny odpowiadać klasom 8,8; 12,9 PN-82/M- 82054/03.
Wykonanie – w klasie dokładnej wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” mxl „symbol klasy wasności mechanicznych” norma, np. Śruba dwustronna z płaskami M12 x 100 12,9 PN-83/M-61373 lub PMEt M12 x 100 12,9 PN-83/M-61373.

Tablica 5.2./18. Nakrętki do łączenia śrub dwustronnych PMEw.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Twardość – 35–45 HRC.
Wykonanie – obróbka powierzchniowa – oksydowanie.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” M „klasa własności mechanicznych” norma, np. Nakrętka do łączenia śrub dwustronnych M16 PN-88/M-61374 lub PMEw M12 PN-83/M-61374.

Tablica 5.2./19. Stopki dociskowe wahliwe nasadzane PLMd (866 32) PN-92/M-61075.

Średnica d według szeregu wymiarowego: 10, 12, 16, 20, 25, 28, 32, 36, 40, 50, 63, 80, 100.
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 15.
Własności mechaniczne w klasie 8,10 lub 12 wg PN-82/M-82054/09.
Twardość – 45±5 HRC.
Nawęglać na głębokość 0,8–1,2 mm, hartować.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” wielkość nominalna norma, np. Stopka dociskowa wahliwa nasadzana A 20 x 12,1 PN-92/M-61075 lub PLMd A 20 x 12,1 PN-92/M-61075.
Pierścienie do stopek – drut sprężynowy wg PN-71/M-80057.

Tablica 5.2./20. Płytki oporowe do śrub i docisków PLMz

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 45.
Własności mechaniczne w klasie 8, 10 lub 12 wg PN-82/M-82054/09.
Twardość – 45±5 HRC.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” wielkość nominalna norma, np. Płytka oporowa 12,5 PN-88/M-61360 lub PLMz 12,5 PN-88/M-61360.

Tablica 5.2./21. Stopki dociskowe wahliwe wpuszczane PLMk (866 33).

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 15.
Własności mechaniczne w klasie 8,10 lub 12 wg PN-82/M-82054/09.
Twardość – 45±5 HRC.
Nawęglać na głębokość 0,8–1,2 mm, hartować.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana wielkość nominalna norma, np. Stopka dociskowa wahliwa wpuszczana A 20 PN-92/M-61075 lub PLMk A 20 PN-92/M- 61075.

Tablica 5.2./22. Stopki dociskowe wahliwe płaskie PMRn (866 34).

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 15.
Własności mechaniczne w klasie 8,10 lub 12 wg PN-82/M-82054/09.
Twardość – 45±5 HRC.
Nawęglać na głębokość 0,8–1,2 mm, hartować.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana wielkość nominalna norma, np. Stopka dociskowa wahliwa płaska A 50 PN-92/M-61075 lub PMRn A 50 PN-92/M- 61075.

Tablica 5.2./23. Nakrętki dociskowe PLNa, PLNb, PLNf, PLNg, PLNx, PMEm.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 600MPa, np. stal 15.
Własności mechaniczne w klasie 8,10 lub 12 wg PN-82/M-82054/09. Twardość – 45±5 HRC.
Nawęglać na głębokość 0,8–1,2 mm, hartować.
Wykonanie – w klasie średniodokładnej (B) wg PN-82/M-82054/02.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” odmiana wielkość nominalna norma, np. Stopka dociskowa wahliwa płaska A 50 PN-92/M-61075 lub PMRn A 50 PN-92/M- 61075.

Tablica 5.2./24. Nakrętki dociskowe nastawne PLNc.

Oznaczenia – „nazwa lub symbol” wielkość nominalna, np. Nakrętka dociskowa nastawna M12 PN-85/M-61298 lub PLNc M12 PN-85/M-61298.

Korpus

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 670MPa, np. stal 15.
Twardość po obróbce cieplnej – 28–32 HRC.

Oznaczenia – „nazwa lub symbol” wielkość nominalna norma, np. Nakrętka dociskowa nastawna M16 PN-/M-61298 lub PLNc M16 PN-/M-61075.

Tuleja

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 670MPa, np. stal 15.
Twardość po obróbce cieplnej – 28–32 HRC.

Wkrętka

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 670MPa, np. stal 45. Twardość po obróbce cieplnej – 28–32 HRC.

Pierścień

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna zwykłej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84020, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 50MPa, np. stal St3.

Sprężyna

Wymiary l i l1 w stanie swobodnym. Materiał – drut sprężynowy A II wg PN-75/H- 80057.

Tablica 5.2./25. Nakrętki dociskowe z przetyczką stałą PLNd i PLNe.

Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 800 MPa, np. stal 55.
Twardość – 40±5 HRC.
Wykonanie – obróbka powierzchniowa – oksydowanie.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” M klasa norma, np. Nakrętka dociskowa z przetyczką stałą i czopem płaskim M20 8 PN-M-61296 lub PLNd M20 8 PN-M- 61296.

Tablica 5.2./26. Nakrętki okrągłe otworowe z zabezpieczeniem PLNh.

Materiał – korpus nakrętki: stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 800 MPa, np. stal 15 lub 45, podkładka – miedź.
Twardość – 38–45 HRC.
Wykonanie – nakrętki ze stali 15 nawęglane i hartowane, gwinty miękkie; nakrętki ze stali 45 hartowane; obróbka powierzchniowa – oksydowanie.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” M norma, np. Nakrętka okrągła otworowa z zabezpieczeniem M20 x 1,5 PN-/M-61282 lub PLNh 20 x 1,5 PN-/M-61282.

Tablica 5.2./27. Nakrętki dociskowe z przetyczką przesuwną PLNk, PLNm, PLNs i PLNt.

Sprężyna
Materiał – stal węglowa konstrukcyjna wyższej jakości ogólnego przeznaczenia wg PN-75/H-84019, gatunki o wytrzymałości Rm ≥ 800 MPa np. stal 55.
Twardość – 40±5 HRC.
Wykonanie – obróbka powierzchniowa – oksydowanie.
Oznaczenia – „nazwa lub symbol” M norma, np. Nakrętka dociskowa z przetyczką przesuwną i czopem płaskim M20 PN-96/M-61296 lub PLNk 20 PN-96/M- 61296.

Tablica 5.2./28. Nakrętki krzyżowe zwykłe

 

Używamy plików cookie, żeby ciągle poprawiać jakość witryny.
Dowiedz się więcej.